Nếu Tuổi Trẻ Chẳng Hai Lần Thắm Lại

     
/Nghị luận văn học / Lớp 11 / CẢM NHẬN PHẦN THƠ THỨ nhì TRONG BÀI THƠ “VỘI VÀNG” – XUÂN DIỆU
tháng Chín 17, 2019 goutcare-gbc.com
*

CẢM NHẬN PHẦN THƠ THỨ nhị TRONG BÀI THƠ “VỘI VÀNG” – XUÂN DIỆU

Đề bài:  Cảm nhận đoạn thơ sau:

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng nhưng mà lượng trời cứ chật

Không đến dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm đưa ra rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ trẳng nhì lần thắm lại

Còn trời đất tuy nhiên chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng, tôi tiếc cả đất trời

Mùi tháng năm đều rớm vị phân chia phôi

Khắp núi sông vẫn than thầm tiễn biệt

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàm sắp sửa

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa

Mau đi thôi, mùa chưa ngả chiều hôm.

Bạn đang xem: Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

(Xuân Diệu, Vội vàng)

*

Cảm nhận phần thơ thứ nhì trong bài thơ Vội Vàng – Xuân Diệu

Bài làm:

Trong “Thi nhân Việt Nam”, nhà phê bình văn học Hoài Thanh từng khẳng định: “Thơ Xuân Diệu là một nguồn sống dạt dào không từng có ở chố nước non lặng lẽ này.”. Nhắc tới Xuân Diệu, ta không thể ko nhắc tới một bài thơ in đậm dấu ấn, phong cách của ông – Vội vàng. Được rút ta từ tập “Thơ thơ”, “Vội vàng” là nỗi ám ảnh thời gian và lòng đam mê yêu, khát sống đến cuống quýt của Xuân Diệu. Nếu phần đầu tiên của bài thơ là ước muốn táo bạo cùng vẻ đẹp độc đáo của mùa xuân thì sang phần thơ thứ hai, nhà thơ giải thích lí bởi vì phải sống vội vàng.

Tại sao Xuân Diệu lại vội vàng tiếc nuối mùa xuân ngay khi xuân còn sẽ thắm. Có lẽ vì thi sĩ có quan tiền niệm rất mới về thời gian:

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng cơ mà lượng trời cứ chật

cấm đoán dài thời trẻ của nhân gian.

Nếu người xưa luôn luôn yên vai trung phong bình thản trước sự trôi chảy của thời gian bởi họ quan lại niệm thời gian là tuần hoàn thì Xuân Diệu lại quan liêu niệm thời gian, mùa xuân, tuôi trẻ một đi ko trở lại. Thế đề xuất Xuân Diệu luôn luôn hốt hoảng thấp thỏm khi thời gian trôi mau. Thi sĩ không chỉ tiếc mùa, tháng, ngày mà tiếc từng khoảng khắc, từng phút giây. Ở một bài thơ khác, nhà thơ cũng từng nói:

Tôi từ phút ấy trôi qua phút này

Diều thi sĩ sợ là tuổi trẻ qua đi, tuổi già mau tới bới thời gian như một dòng chảy mà mỗi một khoảnh khắc trôi qua là mất đi vĩnh viễn. Cách sử dụng cặp từ đối lập “tới – qua”, “non – già” đã đến thấy sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước bước đi của thời gian. Cùng với hàng loạt câu thơ văn xuôi theo lối định nghĩa cùng sự lặp lại liên tiếp điệp ngữ “nghĩa là”, Xuân Diệu đã khẳng định chắc nịch một sự thật hiển nhiên không gì phủ nhận: Dù xuân đương tới, xuân còn non nhưng mà xuân sẽ qua, sẽ già, sẽ hết và tuổi trẻ cũng mất. Đối diện với sự thật hiển nhiên mà phũ phàng ấy, Xuân Diệu ko khỏi thảng thốt. Liên tiếp các dấu phẩy được huy động tạo buộc phải điệu thơ ngậm ngùi, nghẹn ngào.

Để tăng sức thuyết phục mọi người tin vào chân lí: mùa xuân tuổi trẻ là tuyến tính, Xuân Diệu đã chủ động đối thoại, tranh luận bác bỏ ý nghĩ cố hữu của mọi người là mùa xuân vẫn tuần hoàn:

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng nhì lần thắm lại

Với Xuân Diệu, tuổi trẻ không thắm lại phải cũng không thể nói mùa xuân là tuần hoàn. Thế là Xuân Diệu tiếc mùa xuân mà thực chất là tiếc tuổi trẻ. Và đó là nguyên cớ xâu xa khiến thi sĩ vội vàng một nửa lúc xuân mới bắt đầu:

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi 

buộc phải bâng khuân tôi tiếc cả đất trời

Đúng vậy, giữa cái rộng lớn của vũ trụ, vô cùng, vô tận của thời gian, tuổi trẻ, sự sống của bé ngừoi bống trở nên quá ngắn ngủi, mong muốn manh chỉ như bóng câu qua cửa sổ, như cái chớp mà thôi. Suy ngẫm về điều đó, day dứt về điều đó, Xuân Diệu đã rước đến một nỗi ngậm ngùi mà mới mẻ trong thơ ca Việt


 

Với quan liêu niệm một đi không trở lại và bằng trung khu hồn rất đỗi nhạy cảm tới mức có thể nghe thấu cả sự mơ hầu” (Thế Lữ), Xuân Diệu cảm nhận thấm thía sự phôi pha, phai tàn đã âm thầm diễn ra trong lòng vũ trụ bên trên cả nhị trục không khí và thời gian.

Mùi tháng năm đều rớm vị phân chia phôi

Khắp núi sông vẫn than thầm tiễn biệt

bé gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàm sắp sửa.

Xem thêm: Mẫu Kể Lại Câu Chuyện Ba Lưỡi Rìu Ngắn Gọn Hay Nhất, Kể Lại Câu Chuyện Ba Lưỡi Rìu (7 Mẫu)

Thời gian thì rớm vị chia phôi, khắp không gian đâu đâu cũng vọng lên khúc phân tách li, lời than thầm tiễn biệt. Gió đùa vào lá ko phải là những âm than vui tươi, sống động của thiên nhiêm mà vì hờn tủi trước sự trôi chảy của thời gian. Chim hót những bản nhạc chào xuân rộn ràng bỗng ngừng bặt, chẳng có mối nguy hiểm hiểm nào cả, mà vì chúng sợ độ tàn phai, héo úa . Vậy là vạn vật không thể cưỡng lại quy luật tàn phai nghiệt ngã của tạo hóa. Chịu ảnh hưởng sâu sắc thuyết tương giao trong tượng trưng Phá, Xuân Diệu chẳng những đã lấy đến những cảm nhận tinh tế rất mới, rất Tây, rất hiện đại về thời gian:

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi.

Thời gian vốn vô hình, vô ảnh, không mùi, không vị, đi vào thơ Xuân Diệu bỗng có mùi, có vị phân tách phôi. Thơ trung đại, kể cả thơ mới cũng hiếm có câu thơ nào có cách cảm nhận như vậy.

Khép lại phần thơ thứ nhất – phần lí giải vì sao phải sống vội vàng là dòng thơ tràn ngập cảm xúc:

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…

Mau đi thôi mùa không ngả chiều hôm

Đến trên đây thi sĩ đã vỡ lẽ chẳng bao giờ có thể tắt nắng buộc gió, níu giữ mãi tuổi trẻ mùa xuân ở lại. Khát vọng cháy bỏng, ước muốn táo bạo đã tung thành mấy khói. Chỉ còn lại nỗi bàng hoàng, thảng thốt còn in dấu trong dấu chấm cảm giữa dòng thơ và dấu chấm lửng cuối dòng thơ. Ko thể buộc gió, chẳng thể tắt nắng để níu giữ mãi mùi hương sắc mùa xuân, Xuân Diệu đã hối thúc mình và mọi người hãy sống vội vàng, hãy chạy đua cùng thời gian: “Mau đi thôi! Mùa không ngả chiều hôm.” Lời giục giã hối thúc với sắc điệu mạnh mẽ, quyết liệt bởi kiểu câu cầu khiến có sử dụng dấu chấm cảm giữa dòng. Có thể nói câu thơ “Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm” rẩt điển hình, tiêu biêu đến hồn thơ vội vàng cuống quýt của Xuân Diệu trước cách mạng tháng 8. Ko chỉ ở “Vội vàng”, Xuân Diệu luôn luôn hối thúc giục giã mọi người cần sống mau, sống vội:

Mau với chứ! Thời gian không đứng đợi

– Gấp đi em, anh rất sợ ngày mai

Đời trôi chảy lòng ta không vĩnh viễn

– Mau với chứ! Vội vàng lên với chứ

Em, em ơi tình non sắp già rồi!

“Mùa không ngả chiều hôm” là một cách kết hợp từ mới lạ, thú vị. Xuân Diệu đã dùng từ chỉ thời gian cuối ngày để chỉ thời điểm cuối mùa. “Mùa không ngả chiều hôm” là mùa chưa tàn, không úa, vì thế hãy vội vàng mau chóng tận hưởng hương sắc của nó.

Có thể thấy, Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian khác lạ như vậy là nhờ vào “sự ý thức nâng cao về sự sống của cá thể”. Quan niệm mới mẻ ấy của Xuân Diệu đã khiến mang đến ta phải trâng trọng từng phút giây của cuộc đời, tận hưởng một cuộc sống trọn vẹn và đầy ý nghĩa. Quan liêu đoạn thơ, ta đã thấy được niềm khát khao sống mãnh liệt, cháy bỏng của ông Hoàng thơ tình Việt nam. Từ đó, chúng ta thêm trân trọng quan niệm nhân sinh, tích cực, tiến bộ. Cũng như giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh từng nói: “Đây là tiếng nói của một trung khu hồn yêu thương đời, yêu thương sống đến cuồng nhiệt. Nhưng ẩn dưới những cảm tình ấy, bao gồm một quan niệm nhân sinh mới lạ chưa thấy vào thơ ca truyền thống”.

Xem thêm: Viết Dàn Bài Biểu Cảm Về Gia Đình (16 Mẫu + Dàn Ý), Em Hãy Viết Bài Văn Biểu Cảm Về Gia Đình


Trả lời Hủy

Email của các bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường đề nghị được đánh dấu *

Bình luận *

Tên *

Email *

Trang web

lưu lại tên của tôi, email, và trang web trong trình chú tâm này cho lần phản hồi kế tiếp của tôi.