Tiêu Chuẩn Hóa Là Gì

     

Quan niệm chuẩn hoá trong cách xử lý tài liệu và đều biện pháp bảo đảm an toàn chuẩn hoá trong cách xử lý tài liệu ở việt nam hiện nay


*

*

Trong trong thời hạn gần đây, chuẩn hoá đã được coi như là một trong yếu tố quan trọng bảo đảm an toàn chất lượng, hiệu quả của bất cứ một lĩnh vực hoạt động nào. Trong lĩnh vực thư viện-thông tin, chuẩn chỉnh hoá cũng đã được xem là một nhân tố quan trọng bảo vệ cho những thư viện và cơ quan thông tin tăng nhanh tiến trình hội nhập quốc tế. Tức thì từ hầu như thập kỷ 80 và 90 của nạm kỷ XX, những người dân có nhiệm vụ trong ngành thư viện-thông tin của Việt Nam đã nhận thức được sự cần thiết của việc chuẩn chỉnh hóa nhưng cho tới lúc này việc áp dụng các chuẩn hầu như new chỉ nhờ vào vào ý thức của lãnh đạo và cán cỗ của từng tủ sách và cơ sở thông tin rõ ràng mà không thực sự được xem là một vấn đề rất cần thiết trên phạm vi quốc gia.Bạn đang xem: Tiêu chuẩn chỉnh hóa là gì

Trong những nội dung của chuẩn chỉnh hoá hoạt động thư viện - thông tin, chuẩn chỉnh hoá trong cách xử lý tài liệu là 1 trong những nội dung quan lại trọng. Với hy vọng muốn góp phần đẩy nhanh tiến trình thực hiện chuẩn hoá trong xử lý tài liệu nghỉ ngơi Việt Nam, cửa hàng chúng tôi thực hiện nội dung bài viết này với nhị nội dung:

(i) Đưa ra một vài quan niệm về chuẩn chỉnh hoá trong xử trí tài liệu

(ii) Đề cập tới những biện pháp cần thực hiện việc chuẩn chỉnh hoá trong cách xử trí tài liệu ở Việt Nam.Bạn vẫn xem: Tiêu chuẩn hóa là gì

Trên thực tế, rất nhiều người đã ý niệm rằng chuẩn chỉnh hoá trong xử trí tài liệu là việc áp dụng một tiêu chuẩn chỉnh hoặc một chuẩn chỉnh nghiệp vụ thống nhất trong toàn ngành. Chẳng hạn, lúc biên mục mô tả vận dụng một quy tắc biểu thị chung, giỏi phân loại áp dụng một bảng phân nhiều loại chung…

Một số người khác thường quan niệm rằng: chuẩn hoá thực tế là tiêu chuẩn hoá. Cùng tiêu chuẩn hoá là 1 hoạt động thiết lập cấu hình các quy định để thực hiện chung và lặp đi lặp lại đối với những vấn đề thực tế hoặc tiềm ẩn, nhằm đạt được nút độ bơ vơ tự buổi tối ưu trong một khung cảnh nhất định. Với ý niệm như vậy chuẩn hoá trong cách xử trí tài liệu đồng nghĩa với vấn đề xây dựng, phát hành và áp dụng tiêu chuẩn trong công tác xử lý tài liệu. Những tiêu chuẩn này hoàn toàn có thể là tiêu chuẩn chỉnh quốc tế, tiêu chuẩn chỉnh quốc gia hoặc tiêu chuẩn chỉnh ngành.

Bạn đang xem: Tiêu chuẩn hóa là gì

Qua hội đàm với một số trong những nhà nghiên cứu và phân tích và chuyên viên trong ngành, chúng tôi thấy hiện nay chúng ta chưa xuất hiện được một ý niệm thống tuyệt nhất về chuẩn hoá trong xử trí tài liệu.

Trước thực tiễn đó, shop chúng tôi thấy cần phải có sự phân tích để đi đến một quan niệm thống độc nhất về chuẩn hoá trong xử lý tài liệu. Chỉ khi cùng chung một ý niệm về chuẩn hoá trong cách xử trí tài liệu mới hoàn toàn có thể tìm ra các phương án để thực hiện việc chuẩn chỉnh hoá đó.

Theo Đại trường đoản cú điển giờ Việt: chuẩn chỉnh hoá là xác lập chuẩn mực. Vào đó, chuẩn được đọc là loại được lựa chọn làm địa thế căn cứ để đối chiếu, để làm mẫu hoặc Tiêu chuẩn chỉnh được định ra: chuẩn chỉnh quốc gia, chuẩn quốc tế. (1.397)

Từ ý niệm chung độc nhất này, việc chuẩn chỉnh hóa thông thường hoàn toàn có thể được hiểu là quá trình tạo lập và áp dụng những chuẩn. Trong bài viết Tiêu chuẩn chỉnh hoá với thư viện (Standardization & libraries), Jane Thacker đã đưa ra quan niệm chuẩn hoá là "một sự nối tiếp từ ý tưởng cá thể sang phát minh cộng đồng, sự nối tiếp từ phiền phức đến ngăn nắp và gọn gàng và từ sự hành xử tùy tiện đến việc hành xử theo quy luật" .

Công cụ tiến hành sự chuẩn chỉnh hóa là những quy chuẩn (normative document), bao gồm: tiêu chuẩn chỉnh (standard), dụng cụ kỹ thuật (technical specifications), quy phạm thực hành thực tế (codes of practice), với văn bạn dạng pháp quy (regulations) .

Trong những quy chuẩn đảm bảo an toàn thực hiện chuẩn hoá thì tiêu chuẩn là một yếu ớt tố đặc biệt nhất. Trên phương diện khái quát, tổ chức Tiêu chuẩn chỉnh hoá quốc tế (ISO) đã đưa ra định nghĩa về tiêu chuẩn như sau: “Tiêu chuẩn chỉnh là tài liệu được thiết lập bằng cách thoả thuận và bởi một ban ngành được chấp thuận phê xem xét nhằm cung ứng những quy tắc, gợi ý hoặc quánh tính đến các hoạt động hoặc kết quả hoạt động để áp dụng chung và lặp đi lặp lại nhằm mục đích đạt được nút độ trơ tráo tự tối ưu trong một khung cảnh nhất định” .

Trong nghành nghề thư viện thông tin, theo định nghĩa của từ điển trực tuyến về thư viện và tin tức học (ODLIS): “Tiêu chuẩn là các tiêu chí do các hội nghề nghiệp, các cơ quan bao gồm thẩm quyền về tấn công giá, kiểm định, hoặc những cơ quan cơ quan chính phủ xây dựng nhằm thống kê giám sát và reviews các dịch vụ thương mại thư viện, vốn tài liệu, và những chương trình hoạt động” .

Trong xử lý tài liệu, bên cạnh các tiêu chuẩn, những quy định kỹ thuật và những quy phạm thực hành cũng là những lao lý quan trọng bảo đảm chuẩn hoá. Các quy định cụ thể được trình bày qua các quy tắc biên mục, các khung/ bảng phân loại, các bảng tiêu đề chủ đề, khối hệ thống các thuật ngữ, các quy định về trình tự cùng thủ tục, khổ mẫu mã biên mục đọc sản phẩm công nghệ (MARC)… chính là những công cụ rõ ràng giúp cho vận động thư viện vâng lệnh theo các chuẩn chỉnh nghiệp vụ. Nhờ này mà việc chia sẻ nguồn lực, tạo sự thân thiện, thân quen dùng với người đọc và người dùng tin có thể được thực hiện.

Tuy nhiên, chuẩn hoá trong xử lý tài liệu có phải là việc chỉ sử dụng một công cụ chuẩn duy nhất hay không thì lại là 1 trong những vấn đề cần xem xét một biện pháp thận trọng. Trong thực tiễn xử lý tài liệu ở quốc tế cho thấy: ngay tại Hoa Kỳ, trong công tác làm việc phân loại tài liệu, những bảng phân các loại đã tuy vậy hành được sử dụng. Ví dụ điển hình như: những thư viện đh có xu thế dùng Bảng phân các loại của thư viện Quốc hội, các thư viện công cộng đa phần dùng Bảng phân loại thập phân Dewey, thư viện ngành y sử dụng Bảng phân loại Y học. Trong công tác làm việc định chỉ mục, nhiều bộ tiêu đề chủ thể và thesaurus được áp dụng tại các loại hình, form size thư viện khác nhau. Chẳng hạn, tại Hoa Kỳ: những thư viện đại học có xu hướng áp dụng Đề mục chủ thể của tủ sách Quốc hội, những thư viện cỡ vừa và nhỏ tuổi áp dụng bảng Đề mục chủ thể Sear, các thư viện ngành Y vận dụng Đề mục chủ đề Y học tập của thư viện Y học non sông Hoa kỳ… Từ thực tiễn này, rất có thể rút ra kết luận: chuẩn chỉnh hoá trong cách xử trí tài liệu không duy nhất thiết là việc vận dụng một chuẩn chỉnh nghiệp vụ, một cách thức xử lý nhất mà quan trọng hơn là áp dụng một nguyên tắc chuẩn đảm bảo các tiêu chí đề ra đối với luật đó.

Cùng với những công ráng kể trên, văn bạn dạng pháp quy duy trì một vai trò quan trọng đặc biệt trong bài toán thực hiện chuẩn chỉnh hoá. Những văn phiên bản này bao gồm: luật, pháp lệnh, những nghị định của chủ yếu phủ, các quyết định, thông tư, chỉ thị của những cơ quan thống trị Nhà nước, những văn bạn dạng hướng dẫn của hội nghề nghiệp… tất cả một tác động không nhỏ tuổi đến việc thực thi và triển khai các tiêu chuẩn chỉnh và chuẩn chỉnh nghiệp vụ trong những thư viện và ban ngành thông tin. Nó có thể thúc đẩy hoặc ngăn trở việc chuẩn chỉnh hoá hoạt động thư viện thông tin nói tầm thường và chuẩn chỉnh hoá trong giải pháp xử lý tài liệu nói riêng. Thực tế ở nước ta đã gồm một bằng chứng đầy thuyết phục: sau khi Bộ Văn hoá – tin tức có công văn số 1597/ BVHTT về câu hỏi áp dụng chuẩn nghiệp vụ trong số thư viện Việt Nam đề xuất các tủ sách ở việt nam triển khai vận dụng AACR2, DDC, MARC21 như là các chuẩn nghiệp vụ trong biên mục và xử trí tài liệu kể từ ngày 1 mon 6 năm 2007, những thư viện đặc biệt là hệ thống thư viện công cộng đã chuyển sang vận dụng DDC và hầu hết các thư viện có áp dụng biên mục đọc sản phẩm đã tiến hành theo MARC21…

Từ đông đảo phân tích và thực tế trên, hoàn toàn có thể rút ra quan tiền niệm: chuẩn hoá trong giải pháp xử lý tài liệu là câu hỏi xác lập và áp dụng chuẩn mực nhằm kiểm soát, đánh giá công tác xử trí tài liệu, đảm bảo cho công tác xử lý tài liệu rất có thể tiến hành đạt hóa học lượng, hiệu quả, tiến hành và duy trì các kim chỉ nam đã đặt ra. Tiêu chuẩn, nguyên tắc kỹ thuật, quy phạm thực hành, các khung phân nhiều loại chuẩn, các quy tắc biên mục, các bộ từ khoá, bảng tiêu đề nhà đề, thesaurus… cùng văn bạn dạng pháp quy là các công cụ bảo vệ sự chuẩn hoá trong công tác làm việc xử lý tài liệu. Phổ biến, triển khai vận dụng và bao gồm kiểm tra, reviews là những giải pháp thực hiện chuẩn hoá.

Với quan niệm như vậy, lúc nghiên cứu yếu tố hoàn cảnh áp dụng việc chuẩn chỉnh hoá trong cách xử trí tài liệu ở Việt Nam shop chúng tôi thấy nổi lên một trong những vấn đề sau:

Thứ nhất: Với công tác xử lý tài liệu, con số các đối tượng cần được tiêu chuẩn chỉnh hóa rất lớn (thuật ngữ, các bước công nghệ, công cụ, tổ chức...) trong khi số lượng các Tiêu chuẩn chỉnh Việt phái mạnh (TCVN) về cách xử lý tài liệu còn có rất ít. Tính mang lại tháng 7/2009, trong số 12 TCVN lĩnh vực TTTV được phát hành thì không hề ít TCVN phát hành đã quá thọ mà chưa một lần được xem như xét chỉnh sửa lại theo quy định, vì vậy tồn tại những bất cập.

Thứ hai: những thư viện và cơ quan thông tin của việt nam chưa suy nghĩ việc áp dụng những TCVN về hoạt động thư viện thông tin. Qua nghiên cứu khảo sát tại 100 tủ sách và cơ sở thông tin, con số các thư viện và cơ quan tin tức biết vừa đủ về những tiêu chuẩn chỉnh này chưa đạt tới mức 10 %. Cung cấp đó, các TCVN này không mang tính chất bắt buộc cơ mà chỉ có ý nghĩa khuyến cáo vận dụng nên gồm tiêu chuẩn chỉnh được biết nhưng bao gồm thư viện vẫn không áp dụng.

Thứ ba: những quy phạm kỹ thuật, những quy phạm thực hành không được quan tâm chế tạo ở Việt Nam. Nhìn chung các chuyển động thư viện thông tin còn được thực hiện một biện pháp tuỳ tiện. Các công nạm để xử lý nghiệp vụ còn thiếu và không đồng bộ.

Thứ tư: dìm thức về ý nghĩa sâu sắc của việc chuẩn chỉnh hoá và thực hiện chuẩn hoá trong đội ngũ nhân viên lãnh đạo và nhân viên cấp dưới thư viện thông tin còn không cao. Trình độ chuyên môn của tín đồ làm công tác thư viện còn hạn chế. Chưa tồn tại những tiêu chuẩn chỉnh cụ thể cho tất cả những người làm công tác cai quản cũng như tín đồ đảm nhiệm những khâu công tác trình độ chuyên môn cụ thể.

Thứ bảy: Công tác đào tạo và huấn luyện nguồn nhân lực thư viện thông tin, những người trực tiếp triển khai việc chuẩn hoá còn mang tính chất tự phát, chưa xuất hiện sự kiểm soát điều hành về chương trình, quality và những điều kiện đề xuất và đủ trong bài toán tham gia đào tạo.

Xem thêm: Phim ' Tru Tiên Thanh Vân Chí Diễn Viên, Chấp Niệm Fan Tru Tiên: Lệ Dĩnh

1. Tăng cường xây dựng và tăng mạnh việc vận dụng tiêu chuẩn

Để tiến hành được điều này đòi hỏi ngành tủ sách thông tin cần phải tiến hành một vài việc rõ ràng như:

- rà soát soát các TCVN về chuyển động thư viện thông tin đã ban hành, nhất là các tiêu chuẩn chỉnh về thuật ngữ và các bước xử lý tin tức vì đó là các đối tượng người sử dụng tiêu chuẩn hóa rất đặc trưng trong hoạt động TVTT.

- tăng tốc sử dụng tiêu chuẩn chỉnh quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn chỉnh nước kế bên làm cơ sở xây dựng tiêu chuẩn chỉnh quốc gia, nhằm tiết kiệm thời gian, sức lực xây dựng tiêu chuẩn.

- bức tốc việc phổ biến, tuyên truyền vận dụng tiêu chuẩn chỉnh trong các thư viện và cơ sở thông tin.

- bức tốc hiệu lực áp dụng của một trong những tiêu chuẩn chủ yếu trong nghành thư viện thông tin.

- Đưa môn học tập về tiêu chuẩn lĩnh vực thư viện tin tức vào chương trình đào tạo chính thức bậc đh và cao học tập tại các cơ sở đào tạo nghề thư viện tin tức ở Việt Nam.

2. Hoàn thiện những công cầm cố xử lý nghiệp vụ và bức tốc công tác biên soạn các văn phiên bản pháp quy

Để tiến hành được phương án này yên cầu sự quan lại tâm của những cơ quan làm chủ nhà nước về lĩnh vực thư viện tin tức và những cơ quan đi đầu các hệ thống thư viện vào cả nước.

Các thư viện cùng cơ quan tin tức lớn yêu cầu bắt tay với xây dựng những công cụ giải pháp xử lý tài liệu và chú trọng đến việc tương hợp của những công ráng này. Ví dụ: lúc biên soạn những bộ từ bỏ khoá, từ điển từ khóa cần tuân hành các chuẩn chỉnh chung, thống nhất các quy định về bao gồm tả, cách diễn đạt tên người, tên địa danh, thuật ngữ bao gồm cách viết tắt thông dụng.

Khi ra những văn bản pháp quy tất cả sự phối phối hợp giữa các bộ nhà quản. Ví dụ: nguyên lý cho thư viện trường đh cao đẳng, phải gồm sự phối kết hợp giữa cỗ Văn hoá, thể dục và du lịch với Bộ giáo dục đào tạo và đào tạo để tăng cường hiệu lực với tính khả thi cho những văn phiên bản này…

3. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra

Để bảo đảm an toàn chuẩn hoá không thể bỏ qua công tác thanh tra và kiểm soát việc triển khai các hiện tượng và quy chuẩn chỉnh nghiệp vụ. Câu hỏi thanh tra và chất vấn này hoàn toàn có thể tiến hành đột nhiên xuất cùng theo định kỳ. Sau khoản thời gian kiểm tra phải bao gồm sự thông báo rộng rãi và tiến hành rút kinh nghiệm. Trường hợp sự áp dụng chuẩn hoá chỉ là khuyến cáo và không có các ràng buộc rõ ràng thì rất khó trong việc kiểm soát và điều hành việc thực hiện chuẩn chỉnh hoá.

4. điều hành và kiểm soát công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn lực lượng lao động thư viện thông tin

Đội ngũ những người dân làm công tác làm việc thư viện tin tức có vai trò đặc biệt quan trọng trọng việc triển khai và áp dụng những chuẩn. Vì thế, nhằm hình thành phải nguồn lực lượng lao động có trình độ yên cầu công tác đào tào và tu dưỡng ngành nghề này phải đảm bảo chuẩn. Bây giờ công tác huấn luyện nguồn nhân lực thư viện thông tin còn chưa được thực sự kiểm soát. Cần phải sớm tùy chỉnh cấu hình các tiêu chuẩn để đánh giá quality đào sản xuất và tu dưỡng ngành thư viện tin tức trên cơ sở xem xét một vài yếu tố như: chương trình đào tạo, tầm chú ý và phương châm đào tạo, nội dung những môn học, số lượng và chuyên môn giảng viên, cơ sở vật chất đảm bảo đào tạo, yêu ước về tuyển sinh và chế độ đối với sinh viên, fan học, tiêu chí reviews sinh viên…

5. Tiến hành biên mục tập trung và biên mục vào ấn phẩm: Đây là hai biện pháp không chỉ có có chân thành và ý nghĩa đơn thuần về việc chuẩn hoá mà còn giúp cho các thư viện tiết kiệm chi phí được về mặt ngân sách và rút ngắn thời hạn cho việc xử lý. Mặc dù nhiên, cũng cần lưu ý: quality của việc biên mục đang quyết định unique của sự chuẩn hoá trong xử lý tài liệu. Unique này sẽ dựa vào rất nhiều vào biện pháp và tiến trình xử lý.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. ISO. Định nghĩa về tiêu chuẩn. Http://www.standardsglossary.com/.

2. ISO/IEC Guide 2:1996 Standardization & related activities - General vocabulary.

3. Jane Thacker. Standardization & libraries. Report khoa học hội thảo “Tiêu chuẩn hóa và vận động thông tin thư viện”. Hà Nội, tháng 2/2002.

4. Moen, W. E. No longer under our control: The nature & role of standards in the 21st cen- tury library. University of North Texas. - 2003.

5. Nguyễn Như Ý. Đại từ điển tiếng Việt. - 1998.

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Spooling Printer Là Gì Để In? Spool Là Gì, Nghĩa Của Từ Spool

6. Reitz, J. M. ODLIS - Online dictionary of library and information science. - 2009. Http://lu.com/odlis/odlis_s.cfm#standards.