Ý Nghĩa Của Phong Trào Đông Du

     
SOME COMMENTS ON DONG DU MOVEMENT IN COCHINCHINAIN THE EARLY 20th CENTURY

Tác giả bài viết: PHẠM ĐỨC THUẬN(Khoa Sư phạm, ngôi trường Đại học bắt buộc Thơ)

TÓM TẮT

phong trào Đông Du là một chuyển động nổi nhảy trong trào lưu yêu nước ở việt nam đầu núm kỷ XX dựa trên nền tảng xu thế Duy Tân nước nhà do Phan Bội Châu lãnh đạo. Ở phái nam Kỳ, phong trào Đông Du bao gồm vị trí, ý nghĩa sâu sắc lịch sử quan trọng, gồm có nét đặc trưng và là điểm khác biệt trong trào lưu yêu nước phòng Pháp của nhân dân vn đầu nạm kỷ XX.

Bạn đang xem: ý nghĩa của phong trào đông du

nội dung bài viết này kể đến một số trong những nét riêng rẽ của phong trào Đông du sinh sống Nam Kỳ, trong so sánh với phong trào ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Qua đó, nắm rõ một số góp phần của trào lưu Đông Du đối với chuyển động kháng Pháp của dân chúng Nam Kỳ thời điểm đầu thế kỷ XX.

Từ khóa: phong trào Đông Du, phái mạnh Kỳ, thời điểm đầu thế kỷ XX.

ABSTRACT

Dong Du movement was a prominent activity in the patriotic movement in Vietnam in the early twentieth century, based on the trend “Duy Tan” led by Phan Boi Chau. In Cochinchina, the Dong Du movement played an important historic significance, which has been featured & highlighted in the anti-French patriotic movement of the Vietnamese people in the early twentieth century.

This article giao dịch with some features of the Dong Du movement in Cochinchina in comparison with the Tonkin and Annam. Accordingly, we clarify some contributions of the Dong Du movement to lớn anti-French activities of the Cochinchinese people in the early twentieth century.

Keywords: Cochinchina, Dong Du movement, the early twentieth century.

xx x

1. Vài nét về trào lưu Đông Du nghỉ ngơi Nam Kỳ

mon 5/1904, Phan Bội Châu, Cường Để, Nguyễn Thành với hơn 20 bè bạn thành lập một tổ chức là Duy Tân Hội với mục tiêu đánh xua đuổi thực dân Pháp, giành lại tự do cho Tổ quốc. Ngay trong khi thành lập, Duy Tân Hội đưa ra kế hoạch 3 điểm:

(1) không ngừng mở rộng thế lực của Hội về người và tài chính.

(2) Xúc tiến quá trình chuẩn bị bạo động.

(3) Trù liệu việc cử fan xuất dương cầu viện.

đằng sau sự lãnh đạo của Phan Bội Châu và ảnh hưởng của Cường Để, trào lưu Đông Du hối hả lan rộng rãi Bắc, Trung, Nam. Ở phái nam Kỳ, ngay lập tức từ khi lập Duy Tân Hội, tiểu La Nguyễn Thành đang hướng Phan Bội Châu về sức mạnh của phái nam Kỳ: “sắp tính vấn đề lớn phải có một món kim tiền thật to, nhưng mà kho kim tiền vn thật chỉ là Nam Kỳ” <2, tr. 66>. Khi vận động ở Nhật, trào lưu Đông Du gặp mặt rất nhiều trở ngại về vấn đề kinh phí, tưởng chừng không thể bảo trì thì may mắn là Phan Bội Châu gặp được è cổ Chánh huyết (có bốn liệu gọi là trần Chánh Tuyết) là nhỏ của è Chánh Chiếu, một nhà tư sản có tiếng sống Nam Kỳ. Theo nhắc nhở của Phan Bội Châu, è cổ Chánh Tiết kín đáo gửi các tài liệu tuyên truyền chống Pháp về gia đình và mời è cổ Chánh Chiếu sang hương thơm Cảng. Sau chuyến đi Hương Cảng về, nai lưng Chánh Chiếu lập Minh Tân technology xã cùng khách sạn nam giới Trung, bên phía ngoài là làm cho kinh tế, nhưng bên trong là nơi chạm chán gỡ của những tình nhân nước và di chuyển cho phong trào Đông Du. Tự khi có sự thâm nhập của trằn Chánh Chiếu, phong trào Đông Du làm việc Nam Kỳ cách tân và phát triển mạnh với hàng trăm ngàn nghìn đồng được giữ hộ sang Nhật, phong trào Đông Du chào đón hàng loạt du học sinh đến từ phái nam Kỳ cùng với hơn 1/2 tổng số du học sinh. Cùng với Trần Chánh Chiếu, từ bây giờ ở Gia Định, nguyễn an Khương lập Chiêu phái nam lầu để gia công nơi đưa rước thanh niên xuất dương sang Nhật du học. Và ở nên Thơ, Nguyễn Thần Hiến cũng đã thành lập Khuyến du học tập hội để cổ vũ và vận chuyển thanh niên miền nam sang Nhật du học. Sự phân phát triển trẻ khỏe của những tổ chức tải ủng hộ phong trào Đông Du ở khu vực miền nam từ đầu xuân năm mới 1907 còn cảm nhận sự tiếp sức của những nhân sĩ trong vùng như: Nguyễn quang đãng Diêu (Cao Lãnh), Đặng Thúc Liêng (Sa Đéc), Nguyễn Háo Vĩnh (Cần Thơ),… số lượng du học viên miền Nam vẫn vượt lên dẫn đầu và hơn tổng số của khu vực miền bắc và khu vực miền trung cộng lại. Trong thời điểm tháng 5/1908, nam Kỳ bao gồm số du học sinh lên đến hơn 100 người, riêng biệt tỉnh Vĩnh Long góp phần 23 người, là tỉnh gồm số du học sinh đông đảo nhất trong phong trào Đông Du chỉ với sau Nghệ An với hồ hết nhân vật như è cổ Văn An, Lâm Bình, Hoàng Văn Cát, trần Văn Định, Lâm Cần, Lý Liễu, Đặng Bỉnh Thành, Hoàng quang quẻ Thành, Trương Duy Toản,… phần đông chí sĩ sinh sống Nam Kỳ gồm công đóng góp tài lực cho trào lưu Đông Du như Nguyễn Thần Hiến, Nguyễn Háo Vĩnh, nai lưng Chánh Chiếu, Nguyễn quang đãng Diêu, ông an Khương đã đưa phong trào ngày càng phát triển và tạo tiếng vang bự trên khu đất Nam Kỳ <4, tr. 71 – 72>.

Bảng thống kê lại số du học sinh trong phong trào Đông Du

Nam KìTrung KìBắc Kì

Tỉnh

Số lượng

Tỉnh

Số lượng

Tỉnh

Số lượng

Vĩnh Long23Thanh Hóa05Hà Nội06
Đồng Tháp09Nghệ An32Hà Tây04
Trà Vinh03Hà Tĩnh13Nam Định08
Cần Thơ02Huế02Thái Bình01
Kiên Giang02Quảng Nam07Bắc Ninh04
Gia Định04Quảng Ngãi03Hưng Yên02
Long An01Bình Định01Hải Phòng01
Chưa xác minh được tỉnh03Chưa xác minh được tỉnh04Chưa xác định được tỉnh07

Để xóa bỏ phong trào Đông Du, Pháp ký kết với Nhật một hiệp ước, từ đó Pháp chấp nhận cho Nhật vào mua sắm ở nam giới Kỳ, đổi lại Nhật đề nghị trục xuất những nhà Nho yêu nước Việt Nam, giải thể trường học Đông Á Đồng văn thư viện nơi các du học sinh Việt Nam học tập tập, trục xuất Phan Bội Châu với Cường Để. Sau sự câu kết của Pháp cùng Nhật, tháng 10/1908, phong trào Đông Du tung rã1.

Như vậy, trào lưu Đông Du với việc đóng góp rất cao của nhân dân Nam Kỳ dường như không thành công, mặc dù phong trào này có ý nghĩa lịch sử đặc trưng đối với lịch sử hào hùng Việt Nam tiến trình cận đại, kia là: “hoạt động kháng chủ nghĩa thực dân bên trên nền tảng xu thế duy tân trong trào lưu yêu nước và bí quyết mạng ở nước ta đầu cố kỉ XX. Đây là biểu thị của một cuộc canh tân về tứ duy cứu giúp nước, từ tư duy yêu nước truyền thống là đảo chính để khôi phục độc lập đã đưa sang bốn duy cải cách, thay đổi mới, tranh thủ học tập tập tri thức mới tiến bộ, để cứu giúp nước, cứu vớt dân, xuất hiện thêm con đường cải cách và phát triển tự cường của dân tộc.

Thông qua phong trào Đông Du, Phan Bội Châu đã chứng minh là một công ty duy tân tiên phong và triệt để” <5, tr. 186>.

2. Một số nhận xét về phong trào Đông Du sống Nam Kỳ

Thứ nhất, phong trào Đông Du ngơi nghỉ Nam Kỳ có đóng góp quan trọng đặc biệt nhất về vật lực cùng nguồn nhân lực: So với những vùng miền khác ở nước ta thì phái mạnh Kỳ thời nằm trong Pháp là vùng khu đất trù phú và phong phú hơn cả, ở đây lực lượng lao động và đồ vật lực phần lớn dồi dào so với Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Tức thì từ lúc phát động phong trào Đông Du, Nguyễn Thành sẽ nhấn mạnh: “sắp tính vấn đề lớn phải bao gồm một món kim tiền thiệt to, mà kho kim tiền việt nam thật chỉ với Nam Kỳ” <2, tr. 66>. Bởi vì đó, khi phong trào Đông Du gặp khó khăn, sự can thiệp về tài chính của rất nhiều nhà tứ sản phái mạnh Kỳ như trằn Chánh Chiếu với Nguyễn Thần Hiến đã giúp cho phong trào Đông Du nguồn kinh phí đầu tư quan trọng. Chẳng hạn, trường phù hợp của Nguyễn Thần Hiến, ông góp mang đến 20.000 đồng Đông Dương (tương đương hàng trăm lượng quà thời bấy giờ) <4>. Riêng è Chánh Chiếu thì tạo Minh Tân công nghệ xã, Minh tân khách sạn, nam Trung khách hàng sạn… để sale và góp sức tài thiết yếu cho phong trào Đông Du <8>, <9>. Về nhân lực, dân chúng Nam Kỳ đã góp sức to lớn, ví dụ năm 1907 số du học viên Nam Kỳ chỉ nên 40 bạn so với Bắc Kỳ cùng Trung Kỳ là 60 người, thì cho đến tháng 5/1908 số du học sinh ở phái nam Kỳ lên đến 100 người, bằng cả số du học sinh Bắc Kỳ và Trung Kỳ cùng lại2.

Như vậy, rất có thể nhận thấy rằng, nếu phong trào Đông Du khởi phát ở miền trung bộ và miền bắc thì nơi giúp sức tài lực, đồ dùng lực và đóng góp nguồn lực lượng lao động nhiệt liệt tuyệt nhất cho trào lưu Đông Du là vùng đất Nam Kỳ. Bởi lẽ đó, có thể nói rằng rằng nam Kỳ tuy ko là chiếc rốn của phong trào Đông Du nhưng chính ở nam giới Kỳ, phong trào Đông Du đã ra mắt sôi nổi tuyệt nhất và bao gồm sự góp phần rất quan tiền trọng.

Xem thêm: Oxi Trong Quang Hợp Có Nguồn Gốc Từ Đâu ? Oxi Trong Quang Hợp Có Nguồn Gốc Từ Đâu

Thứ hai, phong trào Đông Du làm việc Nam Kỳ chú trọng yếu tố duy tân đất nước, phân phát triển tài chính và học tập thuật: phong trào Đông Du là một phần tử của phong trào yêu nước vn đầu cầm kỷ XX, chính vì vậy mà yếu tố chuyên chở đấu tranh bạo động trong phong trào Đông Du là nổi bật. Bởi lẽ đó mà những chí sĩ Trung Kỳ, Bắc Kỳ tham gia trào lưu Đông Du như Nguyễn Thúc Canh, Lê Khiết, Nguyễn Điền, Lương Ngọc Quyến, hồ nước Học Lãm,… những là hồ hết chí sĩ biện pháp mạng có xu hướng bạo rượu cồn và chuyên tâm học về quân sự. Về sau một vài nhân vật biến chuyển những nhà cách mạng trong buổi giao lưu của Việt nam Quang phục hội. Riêng đối với các chí sĩ phái mạnh Kỳ, nhiều phần trong quá trình học tập chú trọng nội dung duy tân kinh tế tài chính của Nhật, qua đó tính kế duy tân thọ dài, những khuynh hướng đó có thể bắt gặp qua trường đúng theo của è cổ Chánh Chiếu, Đặng Thúc Liêng, Nguyễn Thần Hiến, Nguyễn Như Bích, Trương Duy Toản, Nguyễn Háo Vĩnh, Nguyễn quang Diêu, Lý Trung Chánh <4, tr. 76>. Phần lớn chí sĩ khu đất Nam Kỳ ở kề bên hỗ trợ nguồn kinh phí cho trào lưu Đông Du còn là những người tích cực tham gia những cuộc vận động cách mạng hậu phong trào Đông Du. Một vài người biến chuyển nhà văn, đơn vị thơ, đơn vị kinh doanh, đơn vị báo, thầy dạy học, một số trong những nhân vật sau đây còn trở nên những yếu đuối nhân của Đạo Cao Đài như trường đúng theo của Trương Duy Toản, Phan Văn Tòng3, Nguyễn quang quẻ Diêu… thường xuyên đấu tranh chống Pháp theo bề ngoài bất bạo động. Như vậy, hoàn toàn có thể nhận thấy một đường nét rất đặc sắc của trào lưu Đông Du ở Nam Kỳ đó là những bốn tưởng chủ yếu canh tân đất nước, không nhanh nhảu trong bạo động cách mạng.

Thứ ba, phong trào Đông Du ngơi nghỉ Nam Kỳ thể hiện rõ rệt “cá tính phái nam Bộ”: Trong đàm phán với Phan Bội Châu về địa bàn chuyển động và nguồn lực có sẵn cho phương pháp mạng, Nguyễn Thành đã chỉ ra rằng một nét rất Nam bộ như sau: “khai thác phái nam Kỳ là công đức của triều Nguyễn, nhân vai trung phong trong ấy còn thương mến nhà Nguyễn lắm. Vua Gia Long rước lại nước là nhờ tài lực ngơi nghỉ trong ấy. Bây chừ nếu ta tìm được chính chiếc Gia Long đặt làm minh quân hiệu triệu nam giới Kỳ tất tác động mau lắm” <2, tr. 66>. Ở vùng khu đất Nam Kỳ, người dân “trọng nghĩa, khinh thường tài”, từ bỏ khi triển khai mở đất họ vốn yêu mến các Chúa Nguyễn và Vương triều Nguyễn vị có công khai minh bạch phá vùng khu đất Nam bộ và thiết lập máy bộ quản lý hành chủ yếu nơi đây. Tuy bên Nguyễn đã thua kém trong trận đánh với Pháp, khiến cho quốc gia trở thành thuộc địa của Pháp, cơ mà ở nam Kỳ, một thành phần người dân vẫn kính trọng công ty Nguyễn. Bởi vì điều này mà có thể nhận thấy trong phong trào Đông Du, nếu các du học sinh ở Trung Kỳ cùng Bắc Kỳ xem Phan Bội Châu là chỉ đạo thì các du học viên Nam Kỳ lại xem hoàng thân Cường Để là lãnh đạo4 <4> <7>.

đậm chất ngầu và cá tính Nam bộ “trọng nghĩa, coi thường tài” còn thể hiện rõ rệt trong những cung ứng tài chủ yếu cho trào lưu Đông Du của Nguyễn Thần Hiến, è Chánh Chiếu… Một cụ thể đáng chú ý là lúc Hoàng quang Thành với Đặng Bỉnh Thành5 (người Vĩnh Long) bị Pháp bắt lúc vừa về nam Kỳ nhận tiền quyên góp cho trào lưu Đông Du, thì cũng chính là lúc phong trào Đông Du lâm vào thuyệt vọng và tan rã. Những buổi giao lưu của các chí sĩ phái nam Kỳ cho biết thêm những đường nét riêng của phong trào Đông Du nghỉ ngơi Nam Kỳ, trong những số đó những “cá tính phái nam Bộ” được trình bày rõ nét.

3. Kết luận

trào lưu Đông Du là một phần tử của trào lưu yêu nước nước ta đầu nỗ lực kỷ XX dựa vào nền tảng xu thế Duy Tân tổ quốc mà tín đồ lãnh đạo là nhà bí quyết mạng lớn tưởng Phan Bội Châu. Phong trào lan rộng và có tác động lớn đến mức 3 miền giang sơn trong đó bao gồm vùng khu đất Nam Kỳ. Từ bỏ khi trào lưu Đông Du được phần nhiều chí sĩ sống Nam Kỳ hưởng trọn ứng, nó đã có những bước chuyển biến đặc trưng với những nhân vật tất cả đóng góp rất lớn như è cổ Chánh Chiếu, Nguyễn Háo Vĩnh, Nguyễn Thần Hiến, Nguyễn quang Diêu, Trương Duy Toản… trào lưu Đông Du ngơi nghỉ Nam Kỳ đã biểu lộ đậm nét tư tưởng cứu vớt nước, canh tân non sông của rất nhiều nhân dân Nam bộ trong phong trào chống Pháp thời điểm đầu thế kỷ XX. Trào lưu tuy thất bại do nhiều nguyên nhân khác biệt nhưng những chân thành và ý nghĩa và bài học kinh nghiệm nhưng nó vướng lại là vô cùng to lớn. Hoàn toàn có thể nhận thấy trong trào lưu đấu tranh kháng Pháp “hậu Đông Du” tiếp nối thì bao gồm những du học viên trong trào lưu Đông Du đã gấp rút thích ứng, hòa vào những cuộc đấu tranh tiếp theo sau của dân tộc và có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng.

_________1 Theo Phan Lương Minh thì chủ yếu “những hoạt động của ông trằn Chánh Chiếu càng ngày càng bị thực dân Pháp bám sát, chúng khảo sát đến lý lịch của các sinh viên Đông Du, rồi can thiệp với bộ Ngoại giao Nhật để xin dẫn độ tất cả về sử dụng Gòn, với điều kiện Pháp vẫn nhường mang lại Nhật một số quyền lợi tởm tế. Vốn sẵn gồm ý định hiện hữu tại Đông Dương cùng với lý do bên phía ngoài là tìm kiếm những quyền hạn kinh tế, buộc phải Nhật chuẩn bị sẵn sàng ký ngay nghị định mang đến dẫn độ những người vn nào sẽ ở Nhật mang tên trong danh sách theo dõi của Pháp. Đổi lại Pháp cam kết ngay một nghị định mang đến Nhật đưa một số thanh nữ vào Đông Dương hành nghề trong các nhà hàng khách sạn của người Nhật mở ra” <7>.

2 Theo Phan Bội Châu thì: “thực số này tôi không nhớ được chắc chắn chắn, nhưng đạt ước hơn 200 người, học sinh Nam Kỳ cầu hơn 100, học viên Trung Kỳ cầu 50, học viên Bắc Kỳ mong hơn 40 người” <1, tr. 154>.

3 Phan Văn Tòng tất cả phẩm vị Giáo tông Cao Đài Tiên Thiên, bị Pháp đày ra Côn Đảo từ thời điểm năm 1940 mang lại 1945.

4 Theo nhà nghiên cứu Trương Ngọc Tường vào buổi Tọa đàm về trào lưu Đông Du sống Vĩnh Long mon 9/2017 thì vào khoảng thời gian 1913, sau khi trào lưu Đông Du thất bại, Hoàng thân Cường Để về Vĩnh Long, tại trên đây ông đã nhận được được chi phí quyên góp đến 5 vạn đồng. Như trường phù hợp ông phú hộ Lâm Bình gồm hai bé tham gia trào lưu Đông Du là Lâm Tỷ cùng Lâm Cẩn (từng quyên góp 2 nghìn đồng Đông Dương cho phong trào Đông Du) đang quyên nửa năm hoa lợi thế một vạn bội bạc cho Hoàng thân Cường Để hoạt động cách mạng. Quần chúng. # huyện Tam Bình còn bày hương án bái lạy Hoàng thân Cường Để theo lễ quân thần.

5 Đặng Bỉnh Thành sau bị Pháp đày ra Côn Đảo cùng mất tại đây.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

<1>. Phan Bội Châu (1990). Phan Bội Châu niên biểu, Nxb Thuận Hóa, Huế.

<2>. Phan Bội Châu (1990). Phan Bội Châu toàn tập – tập 6, Nxb Thuận Hóa, Huế.

<3>. Nguyễn Thúc chăm (2007). 157 nhân thiết bị xuất dương trong phong trào Đông Du, Nxb Nghệ An, Nghệ An.

<4>. Đoàn Lê Giang (2012). Những chí sĩ Đông Du nam Kỳ vận động ở Nhật Bản, Tạp chí công nghệ và công nghệ Đại học đất nước Thành phố hồ Chí Minh, số X1, trang 69-77.

<5>. Trương Công Huỳnh Kỳ (chủ biên) (2013). Lịch sử dân tộc Việt phái mạnh cận hiện nay đại, Nxb Đại học tập Huế, Huế.

<6>. Đinh Xuân Lâm (2007). Đại cương lịch sử vẻ vang Việt nam giới – tập 2, Nxb Giáo dục, Hà Nội.

<7>. Phan Lương Minh (2005). Nguyễn Háo Vĩnh – chiến sĩ trào lưu Đông Du sinh sống miền Nam, tạp chí Xưa và Nay, số 246, mon 10 – 2005.

Xem thêm: Top 10 Kể Lại Truyện Thánh Gióng Bằng Lời Văn Của Em Ngắn Gọn

<8>. Sơn phái mạnh (2009). Trào lưu Duy Tân ở Bắc Trung Nam, miền nam đầu ráng kỷ XX, Thiên địa hội cùng cuộc Minh Tân, Nxb Trẻ, Tp. Hồ nước Chí Minh.

<9>. Phạm Phúc Vĩnh (2017). Phong trào Minh Tân nghỉ ngơi Nam Kỳ vào đầu thế kỷ XX, Nxb Đại học giang sơn Tp hồ Chí Minh, Tp hồ Chí Minh.

Thánh Địa nước ta Học(https://goutcare-gbc.com

Download file (PDF): Một số nhấn xét về trào lưu Đông Du sống Nam Kỳ thời điểm đầu thế kỷ XX (Tác giả: Phạm Đức Thuận)
*